Największy światowy miesięcznik społeczno-polityczny
NUMER BIEŻĄCY  ARCHIWUM   PRENUMERATA    BIBLIOTEKA   REDAKCJA    WYDAWNICTWO   KONTAKT
Spis treści numeru 3/61
Wybrane artykuły
Tylko na stronie www

DOKUMENTY

Damien Millet i Eric Toussaint
Dekada globalizacji i oporu
(1999-2009)

Raport ONZ
Wpływ blokady ekonomicznej
na sytuację humanitarną Gazy

Rozmowa z Sahar Francis
Zapomniani więźniowie Izraela

ARTYKUŁY

Andrzej Papuziński
Ekoestetyka

Wywiad z Hosseinem Bashiriyehem
Kontrrewolucja i rewolta w Iranie

Marcin Pazurek
Egipt – tu wszystko się zaczyna

KOMENTARZE I POLEMIKI

Jerzy Szygiel
Polska, Izrael i neonaziści

Nafeez Mosadek Ahmed
Tunezja, Egipt i przewlekły upadek
amerykańskiego imperium

Ryszard Rauba
Ostatni artykuł Jeana Jaurèsa

Warto przeczytać

Philip S. Golub
Bieda buduje miasta
LMD - kwiecień 2010

Martine Bulard
Systemy opieki zdrowotnej
na świecie

LMD - marzec 2010

Akram Belkaïd
Ratować euro – po co i dla kogo?
LMD - czerwiec 2010

François Ruffin
Jak działa lobbing w Brukseli?
LMD - czerwiec 2010

Anne-Cécile Robert
Afryka, demokracja i my
LMD - marzec 2010

Serge Quadruppani
Włochy na nowo odkrywają swoją klasę robotniczą

ydaje się, że duża część społeczeństwa włoskiego na nowo odkryła istnienie bojowej klasy robotniczej. Stało się to przy okazji dwóch referendów o uelastycznieniu pracy i redukcji kosztów. Dyrekcja Fiata wymusiła je na załogach dwóch zakładów: Pomigliano d’Arco w Kampanii koło Neapolu i Mirafiori w Turynie. Pierwsze odbyło się w czerwcu 2010, a drugie w styczniu 2011 r. W ramach porozumień zakładowych wydartych załogom w zamian za obietnice inwestycyjne umocowaniu uległ ogólniejszy projekt, którego celem jest przebudowa stosunków przemysłowych ukształtowanych w latach 70. i 80. Przebudowa ta ma na celu ograniczenie uprawnień związków zawodowych i zwiększenie dyscypliny pracy.

Strategia szoku w Fiacie

Wynalazca tej strategii szoku, Sergio Marchionne, Kanadyjczyk włoskiego pochodzenia zamieszkały w Szwajcarii, po mistrzowsku rozegrał dwie wzajemnie sprzeczne i komplementarne namiętności Włochów: skłonność do samobiczowania i patriotyzm. Dyrektor generalny i prezes zarządu Fiata rozpalił w mediach tę drugą namiętność, gdy dzięki gwarancjom finansowym uzyskanym od administracji Baracka Obamy wykupił najpierw 20%, a następnie 25% akcji amerykańskiego Chryslera, któremu groziła upadłość. Do 2013 r. może dojść do połączenia obu koncernów. Kiedy zatem Marchionne ogłasza, że „jedynym miejscem na świecie, w której cały system przemysłowy i handlowy grupy Fiat traci pieniądze, są Włochy", przywódcy polityczni z obu stron sceny politycznej słuchają go z szacunkiem, powstrzymując się od refleksji o ogólnej polityce koncernu, który większość samochodów wytwarza w Polsce, Turcji i przede wszystkim w Brazylii.

Koncert pochwał pod adresem Marchionne staje się jeszcze głośniejszy, gdy 21 kwietnia 2010 r. ogłasza on wspólnie ze spadkobiercą imperium Agnellim „najbardziej niezwykły plan przemysłowy, jaki kiedykolwiek powstał w naszym kraju", a mianowicie plan „Fabbrica Italia". Poza podwojeniem produkcji samochodów w ciągu 5 lat, obaj obiecują, że koncern ulokuje „70% swoich inwestycji światowych we włoskich zakładach". W przeciwieństwie do poprzednich projektów, plan ten, z nikim nie negocjowany, to zwykły biznesplan, co wyraźnie zaznaczono w tekście, i dla koncernu w ogóle nie jest on wiążący. Tymczasem, jak przypomniano w manifeście 132 ekonomistów, „priorytety Fiata nadal są bardziej nastawione na wymiar finansowy, dla którego w przyszłości może zostać poświęcona produkcja samochodów we Włoszech i sama własność zakładów". Rzecz bowiem w tym, że w latach 1970-2006 aktywa przemysłowe Fiata zmniejszyły się z 72% do 30%, a aktywa finansowe wzrosły z 28% do 70%. Co prawda nikt nie ma pojęcia, jak Fiat mógłby podwoić sprzedaż samochodów produkowanych we Włoszech, ale taka wrzawa wręcz idealnie służy nakręcaniu notowań giełdowych.

Tymczasem to właśnie w atmosferze takich obietnic i pod groźbą zamknięcia zakładów Marchionne kolejno narzucił oba „porozumienia". Na pierwszy ogień poszło Pomigliano. Od 2007 r. w mającej reputację mafijnej i próżniaczej Kampanii dyrekcja przystąpiła do tworzenia „Nowego Pomigliano", wymuszając dwumiesięczny obowiązkowy staż (pod nadzorem ochroniarzy i przy zakazie udawania się do toalet), na którym przyuczano pracowników do metodologii organizacji i intensyfikacji pracy zwanej World Class Manufacturing. Kampania prasowa, nakłanianie rodzin do wysyłki smsów i dvd, jak również bilbordy, czasopisma i strony internetowe z orwellowskimi przesłaniami miały sprawić, aby pracownicy poczuli się członkami społeczności zakładowej. Polityka ta napotkała opór: na przykład 10 stycznia 2008 r. wewnątrzzakładowy pochód 200 pracowników spowodował, że 7 z nich zawieszono w obowiązkach.

Robotnicy i pisarze strajkują

Choć inne związki i wybitni przedstawiciele lewicy instytucjonalnej wzywali do zaaprobowania „porozumień", za ich odrzuceniem opowiedziało się 38,8% pracowników fabryki w Kampanii i 45,9% w zakładzie turyńskim. W tym ostatnim robotnicy pracujący na liniach produkcyjnych i w pierwszej kolejności zainteresowani sprawą organizacji pracy, w większości głosowali przeciwko – przeciwko skróceniu przerw w pracy, przeciwko temu, aby przerwa obiadowa była po pracy, aby możliwy był 48-godzinny tydzień pracy, aby o tym, w jakich godzinach pracuje się w tygodniu, decydowało widzimisię pracodawców i aby na ich żądanie obowiązywał dziesięciogodzinny dzień pracy, aby nie płacić za dwa pierwsze dni zwolnienia lekarskiego, aby faktycznie zniesiono prawo do strajku i wykluczono związki, które nie podpisały porozumienia.

Dla osiągnięcia swoich celów Marchionne musiał stworzyć nową spółkę Newco, która wyszła z Confindustrii – konfederacji włoskich pracodawców, co pozwoliło mu uwolnić się od ogólnokrajowych układów zbiorowych pracy. Choć strategia ta oficjalnie spotkała się z dezaprobatą Confindustrii, wzbudziła zainteresowanie innych pracodawców. 16 października 2010 r. krajowa manifestacja pokazała jednak, że opór robotników cieszy się poparciem szerokich środowisk społecznych. Wokół FIOM zawiązał się komitet Zjednoczeni przeciwko Kryzysowi, w którego skład weszli działacze ruchu protestu młodzieży akademickiej zwanego Falą, organizacje imigrantów, przeciwnicy prywatyzacji wody… 27 stycznia przedstawiciele tego komitetu byli obecni na trybunie, podobnie jak przedstawiciele komitetu pisarzy, których książki usunięto z bibliotek i zakazano w szkołach Wenecji Euganejskiej rządzonej przez Ligę Północną. „Robotnicy i pisarze strajkują", poinformowano w przeddzień w lokalnym wydaniu dziennika Unità. Należące do Berlusconiego gazety wzywają do „marchionnizacji" Włoch, ale „reedukacja kraju w duchu wyzwań globalnej konkurencyjności" jeszcze się nie powiodła.

tłum. Zbigniew M. Kowalewski

 
Biblioteka  LMD
Walden Bello

Fundamentalne wady współczesnego systemu handlu światowego znalazły swój wyraz w gwałtownych protestach na Globalnym Południu w reakcji na nagły wzrost cen żywności w latach 2006-2008. Kolejne uderzenie kryzysu żywnościowego nastąpiło w drugiej połowie 2010 r., a jedną z jego konsekwencji jest arabska Zima Ludów 2011 r. Książka ta, pełna śmiałych wizji i napisana z wielką pasją, stanowi protest przeciwko haniebnym nierównościom w dostępie do podstawowych dóbr między półkulą północną i południową.


Galeria książek

LMD  poleca

Kogo nie zadowala obraz i wizja rzeczywistości i środowiska naturalnego tylko na miarę folderu reklamującego np. urlop w Maroku czy wczasy pod gruszą, niech to czyta.


Galeria książek

Książki i czasopisma naszego wy- dawnictwa są do nabycia w księgar- niach i Empikach lub do zamówienia bezpośrednio w redakcji za zalicze- niem pocztowym.